Begin jaren ‘60, het casettebandje. De revolutie van het draagbaar opslaan van muziek. Van zwart-wit naar kleur in 1967, daar is de kleuren-TV. 1978, we gebruiken het nog steeds: teletekst. 1982, een festijn in de RAI, de introductie van de CD. Op haar piek bezochten 300.000 mensen deze tweejaarlijkse beurs voor audio- en videoapparatuur: de FIRATO. Deze maand is het precies 75 jaar geleden dat de eerste editie plaatsvond, reden voor een feestje. En daar was ik bij.
Ik had de eer een talkshow te hosten over dit onderwerp, en maakte onder andere kennis met een van de drijvende krachten achter dit festijn, de voorzitter van FIAR, in smetteloos tenue de ville, Frank Rozenberg. Mediamuseum Beeld & Geluid heeft om dit jubileum te vieren, in samenwerking met FIAR, een permanente tentoonstelling “Verwonderen” ingericht, die de ontwikkeling van beeld- en geluidsapparatuur door de jaren heen belicht. Ik verwonderde me ook nogal over het feit dat deze tentoonstelling nu pas bestaat. Hoe kan het dat we pas na driekwart eeuw een plek hebben waar de evolutie van onze beeld- en geluidsapparaten zo mooi samenkomt? Want die apparaten vertellen ons verhaal — niet alleen over techniek, maar over hoe we leven, delen, luisteren, kijken.
Een ongevraagde tip is om met mensen van verschillende leeftijden te gaan, het liefst met een decennium verschil. Zo mooi om iemand die in 1964 geboren is op een andere plek ‘aan’ te zien gaan dan iemand uit 1974. Is ook een leuke quizvraag om elkaar van te voren te stellen: waar kickt de nostalgie in? Als ik je vertel waar het bij mij gebeurde, is de kans ook groot dat je mijn geboortejaar weet uit te vogelen. Bij mij was het bij de gele sony walkman, én de discman. Een tijdje heb ik ze naast elkaar gebruikt, en dan mocht de walkman mee om te hardlopen (een activiteit die helaas geen hobby is geworden). Want ook al claimde mijn discman shockproof te zijn, een fijne muziekbeleving met CD’s én moeizaam over een dijk draven, dat is nooit goed gekomen. Wat dat betreft was ik de perfecte consument voor een minidisc geweest, maar net zoals miljoenen anderen, heb ik die aan mij voorbij laten gaan. Een hele specifieke herinnering aan dat onverwoestbare gele apparaat is het ene cassettebandje met hiphop-nummers die later klassiekers werden, nummers die ik vaak tapete door aan de radio gekluisterd te zitten, in dit geval Bijlmer Radio, en vakkundig te timen voor een strakke opname. En dan geïrriteerd raken als de DJ over het intro praatte of er een jingle lelijk doorheen zat. Niet wetende dat dit later mijn passie zou worden (en niet wetende dat een bij-effect van het praten door in- en outro’s was dat onverlaten als ik de muziek niet zouden opnemen van de radio maar gewoon zouden kopen in de winkel).
Naast de nostalgische gevoelens, laat “Verwonderen” ook mooi zien hoe we van collectief beleven, met zijn allen om de TV of platenspeler, naar individuele verbondenheid zijn gegaan. En dit typ ik met mijn oortjes in op mijn laptop, terwijl mijn partner naast mij op de bank een serie aan het kijken is. Ik klap mijn computer dicht, en gooi er een plaatje op. Even vragen of hij zin heeft in een beetje verwondering.
